Mit: antykoncepcja awaryjna, czyli tzw. „pigułka po”, to środek poronny

Czy antykoncepcja awaryjna, czyli tzw. „pigułka po”, to środek poronny albo „wczesnoporonny”?

 

Nie, co więcej, środki „wczesnoporonne” nie istnieją.

 

Wśród leków, które są stosowane aby zapobiec lub przerwać ciążę wyróżniamy dwa typy:

  • antykoncepcyjne, które zapobiegają ciąży;
  • wywołujące poronienie, gdy ciąża już istnieje (nazywane poronnymi lub aborcyjnymi).

Wielokrotnie podnoszony argument, że „pigułka po” służy aborcji, nie znajduje potwierdzenia we współczesnej wiedzy medycznej. W przypadku zażycia leku we wczesnych etapach ciąży nie doprowadzi on do poronienia. Nie stwierdzono również szkodliwego wpływu na dalszy przebieg ciąży (nie zaobserwowano działania uszkadzającego płód1).

Jaki jest mechanizm działania octanu uliprystalu (ellaOne)?

Preparat sprawia, że nie dochodzi do zapłodnienia. Plemnik nie łączy się z komórką jajową.

Wynika to z dwóch mechanizmów:

  • Hamowanie lub opóźnienie jajeczkowania. Lek hamuje uwalnianie hormonu luteinizującego (LH) przez podwzgórze. Dzięki temu nie dopuszcza do pęknięcia pęcherzyka Graffa i wystąpienia owulacji2. Komórka jajowa, która znajduje się w pęcherzyku nie wychodzi poza jajnik i nie może połączyć się z plemnikiem.
  • Hamowanie perystaltyki jajowodu. Komórka jajowa przemieszcza się do macicy poprzez jajowód, będąc przesuwaną przez mikroskopijne rzęski. Po przyjęciu leku rzęski przestają się ruszać, a komórka jajowa nie przemieszcza się.

Istnieją hipotezy, że octan uliprystalu może mieć wpływ na błonę śluzową macicy i utrudniać zagnieżdżenie zarodka. Najnowsze badania nie potwierdzają takiego mechanizmu, zwłaszcza w przypadku zażycia antykoncepcji awaryjnej3,4. Co więcej, zdarzają się przypadki zapłodnienia pomimo zastosowania leku. Wskazuje to (co poparte jest badaniami na ssakach naczelnych), że w dawkach stosowanych w „pigułce po” octan uliprystalu nie wykazuje działania poronnego.

Źródła

1 https://academic.oup.com/humrep/article/30/4/800/616120/Effects-of-ulipristal-acetate-on-human-embryo
2 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4709420/
3 Current controversies with oral emergency contraception: a review. Cameron ST, Li HWR, Gemzell-Danielsson K. BJOG, 2017 Jun 28.
4 https://www.fsrh.org/news/fsrh-launches-new-emergency-contraception-guideline/