Czym jest polityka zdrowotna oparta na nauce?

Każda i każdy z nas chce pozostać w zdrowiu jak najdłużej i, kiedy pojawi się taka konieczność, być leczonym w jak najlepszy sposób. Profesjonalna, rzeczowa i oparta na najnowszej wiedzy pomoc medyczna jest w tym nieoceniona. Jednak potrzebna jest nie tylko prosta odpowiedź na fizyczne aspekty problemów zdrowotnych, ale również dokładanie starań, by niesiona pomoc respektowała prawa pacjentek i pacjentów oraz odpowiadała ich oczekiwaniom.

Niestety, od kiedy istnieje nowoczesna medycyna, istnieją również ruchy, które całkowicie podważają jej istotę. Nie ma osoby, która nie zetknęłaby się z pseudomedycyną w jednej z tysięcy jej odmian, począwszy od akupunktury, poprzez biorezonanse, aż po cudowne “lekarstwa na raka”, sprzedawane przez pozbawionych sumienia szarlatanów. Byłoby bardzo prosto zbyć te zjawiska jako zwykłą naiwność, jednak byłaby to tylko ucieczna przed problemem – złą edukacją oraz niespełnianiem oczekiwań ze strony ochrony zdrowia.

To jednak nie jedyna strona walki z racjonalną medycyną. Drugą, nawet groźniejszą, jest jej ideologizacja i wykorzystywanie jako narzędzia do dominacji politycznej i religijnej. Odmawianie dostępu do bezpiecznej aborcji i zmuszanie zdesperowanych kobiet do szukania pomocy w podziemiu; utrudnianie otrzymania pomocy w przypadku konieczności wykonania diagnostyki prenatalnej; systemowe odbieranie dostępu do antykoncepcji; przyzwolenie na to, by poglądy lekarek i lekarzy umożliwiały im odmówienie pomocy potrzebującym; tolerancja dla skandalicznej praktyki “terapii konwersyjnej” – to tylko niektóre ze sposobów, w jakie pozbawione skrupułów osoby mogą wypaczyć ideę niesienia pomocy i naginać ją, aby służyła jedynie ich ideologicznym celom.

W medycynie istnieje dość długa już praktyka opierania się na wiarygodnych badaniach naukowych w postępowaniu klinicznym. Oryginalną nazwę “evidence based medicine” tłumaczy się po polsku najczęściej jako “medycyna oparta na faktach” lub “medycyna oparta na dowodach”. Chociaż już od dawna medycyna opiera się na empirycznych podstawach, to podejście różnicuje źródła dowodów na silniejsze (metaanalizy, badania kliniczne z randomizacją, przeglądy systematyczne) i słabsze (proste badania kliniczne, opisy przypadków, stanowiska autorytetów), wymagając, by wiarygodne rekomendacje oparte były na silnych źródłach dowodów.

My chcemy iść dalej i oprzeć medycynę oraz politykę zdrowotną państwa na racjonalnych fundamentach. Uważamy, że środowisko medyczne powinno zająć aktywną rolę w kształtowaniu opieki zdrowotnej w Polsce w oparciu o osiągnięcia nauki i poszanowanie praw człowieka. Same badania naukowe nie wystarczą – należy jeszcze dopilnować stosowania zaleceń z nich wynikających, mówić o nich społeczeństwu w przejrzysty sposób i oprzeć na nich działania państwa. Co więcej, uważamy również, że należy walczyć z wykorzystywaniem opieki medycznej jako pola walki ideologicznej. Osoby związane i pracujące w opiece zdrowia mają moralny obowiązek zapewnić każdej pacjentce i każdemu pacjentowi pomoc w oparciu o wolne od moralizowania i ideologicznego przymusu zasady.

Tylko wtedy, kiedy opieka medyczna nie będzie warunkowana tym, czy podporządkowuje się czyimś pozamedycznym zasadom, a zostanie oparta na racjonalnych i szanujących prawa pacjentek i pacjentów zasadach, będzie można mówić, że spełnia ona swoje cele. Polsce niezbędna jest organizacja, która głosem osób związanych z ochroną zdrowia wyrazi sprzeciw wobec dalszego wykorzystywania medycyny do haniebnych celów i będzie walczyć o rzeczywistą pomoc dla wszystkich. Z tych powodów powstało nasze stowarzyszenie i wierzymy, że z Waszą pomocą uda nam się to osiągnąć.